พระอาทิตย์ขึ้น–ตก ชัยภูมิ
ชัยภูมิอยู่ภาคอีสาน พิกัดตัวเมือง 15.804°N 102.037°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 22 และเหนือเป็นอันดับที่ 29 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 10 นาทีในเดือนมิถุนายน และ2 นาทีในเดือนธันวาคม
- วันยาวที่สุด (21 มิ.ย.)
- 05:42 – 18:46 · 13 ชม. 04 นาที
- วันสั้นที่สุด (21 ธ.ค.)
- 06:34 – 17:46 · 11 ชม. 12 นาที
- ช่วงแกว่งทั้งปี
- 1 ชม. 52 นาที
- อาทิตย์ขึ้น มิ.ย.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 10 นาที
- อาทิตย์ตก ธ.ค.
- เร็วกว่ากรุงเทพฯ 9 นาที
ความยาวของวันที่ชัยภูมิแกว่ง 1 ชม. 52 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก
พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่ชัยภูมิ ทั้ง 12 เดือน
ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา
| เดือน | อาทิตย์ขึ้น | อาทิตย์ตก | เที่ยงวันจริง | กลางวันยาว |
|---|---|---|---|---|
| มกราคม | 06:42 | 18:00 | 12:21 | 11 ชม. 18 นาที |
| กุมภาพันธ์ | 06:37 | 18:15 | 12:26 | 11 ชม. 38 นาที |
| มีนาคม | 06:20 | 18:22 | 12:21 | 12 ชม. 02 นาที |
| เมษายน | 05:57 | 18:27 | 12:12 | 12 ชม. 30 นาที |
| พฤษภาคม | 05:42 | 18:34 | 12:08 | 12 ชม. 52 นาที |
| มิถุนายน | 05:40 | 18:44 | 12:12 | 13 ชม. 04 นาที |
| กรกฎาคม | 05:48 | 18:47 | 12:18 | 12 ชม. 59 นาที |
| สิงหาคม | 05:57 | 18:36 | 12:16 | 12 ชม. 39 นาที |
| กันยายน | 06:00 | 18:14 | 12:07 | 12 ชม. 14 นาที |
| ตุลาคม | 06:04 | 17:51 | 11:58 | 11 ชม. 47 นาที |
| พฤศจิกายน | 06:14 | 17:38 | 11:56 | 11 ชม. 24 นาที |
| ธันวาคม | 06:31 | 17:43 | 12:07 | 11 ชม. 12 นาที |
เที่ยงวันจริงที่ชัยภูมิในเดือนมิถุนายนคือ 12:14 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 14 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนชัยภูมิอยู่ที่ 102.037°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา
วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน
คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่ชัยภูมิวันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:42 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:40 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น
- ขึ้นเช้าที่สุด
- 05:40 — เท่ากันทั้งหมด 23 วัน (24 พฤษภาคม 2569 ถึง 15 มิถุนายน 2569)
- ขึ้นสายที่สุด
- 06:43 — เท่ากันทั้งหมด 12 วัน (16 มกราคม 2569 ถึง 27 มกราคม 2569)
สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน
🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ