พระอาทิตย์ขึ้น–ตก อุตรดิตถ์

อุตรดิตถ์อยู่ภาคเหนือ พิกัดตัวเมือง 17.613°N 100.079°E — เป็นจังหวัดที่อยู่ทางตะวันออกเป็นอันดับที่ 52 และเหนือเป็นอันดับที่ 11 จาก 77 จังหวัด ตำแหน่งนี้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้นที่นี่เร็วกว่า กรุงเทพฯ 6 นาทีในเดือนมิถุนายน และ9 นาทีในเดือนธันวาคม

ความยาวของวันที่อุตรดิตถ์แกว่ง 2 ชม. 06 นาที ระหว่างกลางปีกับปลายปี ซึ่งถือว่ากว้าง เพราะอยู่ค่อนไปทางเหนือ ยิ่งไกลเส้นศูนย์สูตรช่วงแกว่งยิ่งมาก

พระอาทิตย์ขึ้น–ตกที่อุตรดิตถ์ ทั้ง 12 เดือน

ยกวันที่ 15 ของแต่ละเดือนมาเป็นตัวแทน · เที่ยงวันจริงคือตอนที่ดวงอาทิตย์ อยู่สูงสุดจริง ๆ ซึ่งไม่ตรงกับ 12:00 บนนาฬิกา

เที่ยงวันจริงที่อุตรดิตถ์ในเดือนมิถุนายนคือ 12:21 — ช้ากว่าเที่ยงตรงบนนาฬิกา 21 นาที เพราะเวลามาตรฐานของไทยยึดลองจิจูด 105°E ทั้งประเทศ ส่วนอุตรดิตถ์อยู่ที่ 100.079°E ยิ่งจังหวัดอยู่ทางตะวันตก เที่ยงวันจริงยิ่งมาช้ากว่านาฬิกา

วันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุด — ไม่ใช่วันครีษมายัน

คนมักคิดว่าวันที่กลางวันยาวที่สุด (21 มิถุนายน) คือวันที่พระอาทิตย์ขึ้นเช้าที่สุดด้วยซึ่งไม่จริง ที่อุตรดิตถ์วันครีษมายันพระอาทิตย์ขึ้น 05:46 แต่ช่วงที่ขึ้นเช้าที่สุดจริง ๆ คือ 05:44 ซึ่งมาก่อนหน้านั้น

สาเหตุคือสมการเวลา — โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรีและแกนโลกเอียง ทำให้ "วันสุริยคติจริง" ยาวไม่เท่ากันตลอดปี เที่ยงวันจริงจึงเลื่อนไปมาได้เป็นสิบนาที ผลคือวันที่อาทิตย์ขึ้นเช้าสุดกับวันที่กลางวันยาวสุดเป็นคนละวันกันและวันที่อาทิตย์ขึ้นสายที่สุดไปตกกลางเดือนมกราคม ไม่ใช่วันเหมันตายัน

🔴 เราบอกเป็นช่วงวันที่เพราะเวลาปัดเป็นนาที วันข้างเคียงกันหลายวันจึงให้ค่าเท่ากันเป๊ะ — การชี้ว่า "เช้าสุดวันที่ ... วันเดียว" คือความแม่นยำที่มากกว่าข้อมูลจริงรองรับ

ดูรายปี

จังหวัดอื่นในภาคเหนือ

ดูต่อ